Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii (Nr 3 / 2001)

---

Śmiertelne zatrucie kokainą
Marianna Kiszka
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Nr 3 / 2001

W ostatnich latach kokaina zyskuje coraz większą popularność wśród polskich narkomanów. W przypadku niektórych zatruć konieczne jest wykonanie analizy chemiczno-toksykologicznej materiału biologicznego na obecność kokainy. W Zakładzie Medycyny Sądowej AM w Lublinie opisano przypadek śmiertelnego zatrucia kokainą 35-letniego mężczyzny.

W materiale biologicznym zabezpieczonym podczas sekcji zwłok stwierdzono następujące stężenia kokainy [µg/g]: 7,9 - we krwi, 1091 - w żołądku wraz z treścią, 21,7 - w wątrobie i 11,6 - w nerce. W trakcie analizy napotkano szereg problemów metodycznych związanych z niestabilnością chemiczną kokainy.

Oznaczanie kokainy (podwójny ester ekgoniny oraz kwasu benzoesowego i alkoholu metylowego) w materiale biologicznym nastręcza szereg problemów, jako że kokaina jest stosunkowo nietrwała i łatwo metabolizuje do benzoiloekgoniny i metyloekgoniny. Na podstawie licznych danych literaturowych przyjmuje się, że stężenia kokainy we krwi w granicach 0,25-5 µg/ml są toksyczne, zaś śmiertelne rozpoczynają się od 1 µg/ml.

Ze względu na stosunkowo szybki metabolizm kokainy i jej względną niestabilność istnieje absolutna konieczność jak najszybszego dostarczenia próbek do specjalistycznego laboratorium analitycznego. Analiza toksykologiczna w kierunku kokainy powinna być zawsze poszerzona o detekcję jej podstawowych metabolitów: benzoiloekogeniny i metyloekogeniny.