|
|
SCHEMAT POSTĘPOWANIA Z CHORYM ZATRUTYM W REJONIE SKAŻENIA
W miejscu skażenia mogą przebywać jedynie ratownicy zabezpieczeni w odpowiedni sprzęt ochronny!
Ich zadaniem jest zabezpieczenie kręgosłupa szyjnego i tamowanie ewentualnych krwawień u chorych zatrutych.
Podstawowe i zaawansowane zabiegi reanimacyjne wykonuje się poza miejscem skażenia!!!.
|
Przez powłoki ciała
· zdejmij zabrudzone ubranie chorego
· spłukuj skórę dużą ilością wody lub wodą z mydłem min. 5-15 minut
· nie oblewaj brudną (po myciu) wodą części ciała chorego nie objętych skażeniem
· wysusz skórę chorego wykonując delikatny ruch ścierania np. z góry na dół. Nie wykonuj np. ręcznikiem, gazą ruchów mazania lub szorowania
· pamiętaj o możliwości skażenia skóry owłosionej głowy - postępowanie jak przy skażeniu skóry
|
Przez spojówki oka
· usuń ciała stałe, soczewki, itp.
· trzymaj głowę chorego tak aby substancja toksyczna spływała zawsze tą samą drogą
· poproś chorego o zamknięcie ust (możliwość połknięcia wypłukiwanej z oka trucizny)
· płucz worek spojówkowy bieżącą wodą, pod niskim ciśnieniem min. 15 minut
· załóż suchy opatrunek na obie gałki oczne
|
Drogą doustną
· nie prowokuj wymiotów
· możesz podać 2-5 tabl węgla aktywnego
· możesz podać łagodny środek przeczyszczający np. Lactulosa 5-15 ml
|
Drogą wziewną
· usuń chorego ze skażonej atmosfery
· podaj tlen do oddychania
· zakaż aktywności fizycznej
|
ZASADY OGÓLNE POSTĘPOWANIA W REJONIE SKAŻENIA
- Dbaj o bezpieczeństwo własne i zespołu!
- Nie wchodź na teren skażony bez odpowiednich zabezpieczeń, a zwłaszcza bez odpowiedniego zabezpieczenia dróg oddechowych i/lub powłok ciała.
Wiele środków chemicznych wchłania się przez gumowe rękawice, wydziela się z poplamionych środkami chemicznymi ubrań.
- Załóż dwie pary rękawic i zmieniaj przynajmniej zewnętrzne po ekspozycji na substancję toksyczną.
Także twoje poplamione ubranie może spowodować zatrucie - postępuj w swoim przypadku zgodnie ze schematem ograniczenia ekspozycji na truciznę (patrz wyżej).
- Chroń sprzęt medyczny przed skażeniem.
- Zabezpiecz dane dotyczące nazwy substancji trującej (leku), dawkę (stężenie), nazwę i adres (telefon) producenta.
- Zawiadom Państwową Straż Pożarną o skażeniu chemicznym.
- Zawiadom dyspozytora Pogotowia Ratunkowego o wypadku.
- Podaj możliwie dużo szczegółów dotyczących zdarzenia m.in.
- miejsce wypadku
- nazwę lub oznaczenie substancji trującej (z tablic informacyjnych np. na cysternie)
- przybliżoną ilość rannych
- możliwość rozszerzenia się skażenia : spływanie substancji wzdłuż naturalnych pochyłości gruntu,
wpływanie do studzienek kanalizacyjnych, itp.
- Zdobądź możliwie dużo informacji dotyczących leczenia przedszpitalnego i dekontaminacji w przypadku danego skażenia (np. jeśli katastrofa wydarzyła się w zakładzie przemysłowym zażądaj kart bezpieczeństwa od pracownika BHP, itp.).
- Będąc pierwszym lekarzem / ratownikiem medycznym na miejscu wypadku masowego dokonaj segregacji rannych (triage).
- Pamiętaj o przeciwwskazaniach do płukania żołądka!
-
Węgiel aktywny i lactulosę podawaj przy założeniu dłuższego transportu do szpitala lub dużej ilości spożytego środka trującego. Oba leki mają działanie prowymiotne - możliwość zachłystu!
- Zapoznaj się z przeciwskazaniami do podawania węgla aktywnego czy laktulosy!
|
NIE PODAWAJ WĘGLA AKTYWNEGO
|
NIE PODAWAJ LAKTULOSY
|
|
Chory nieprzytomny
|
Chory nieprzytomny
|
|
Chory zamroczony
|
Chory zamroczony
|
|
Zatrucie kwasem
|
Zatrucie kwasem
|
|
Zatrucie zasadą
|
Zatrucie zasadą
|
|
Zatrucie metalami ciężkimi
|
Chory znacznie odwodniony
|
|
Zatrucie węglowodorami
|
Chory z bezmoczem
|
|
Brak zgody chorego
|
Brak zgody chorego
|
- W przypadku przyjęcia skażonego chorego do karetki musisz zastosować procedury dekontaminacji w stosunku do zespołu, siebie i sprzętu medycznego.
- Nie zabieraj do karetki Pogotowia Ratunkowego skażonych przedmiotów należących do chorego, możesz pozostawić je do czasu przyjazdu PSP w dwóch niezależnie od siebie zamkniętych workach foliowych.
- Trzymaj gapiów z dala od miejsca skażenia.
- Kontaktuj się zawsze z najbliższym Ośrodkiem Ostrych Zatruć celem uzyskania dalszych informacji:
|
Gdańsk:
|
(058) 301-65-16, 349-28-33, 349-28-32, 349-28-31
|
|
Kraków:
|
(012) 411-99-99, 647-21-66
|
|
Lublin:
|
(081) 740-89-83
|
|
Łódź:
|
(042) 631-47-53
|
|
Poznań:
|
(061) 848-10-11
|
|
Rzeszów:
|
(017) 862-79-21
|
|
Sosnowiec:
|
(032) 266-08-85
|
|
Tarnów:
|
(014) 629-95-88
|
|
Warszawa:
|
(022) 818-50-61
|
|
Wrocław:
|
(071) 343-30-08
|
|
PRZYKŁADOWY MODEL AKCJI RATOWNICZEJ W PRZYPADKU SKAŻENIA CHEMICZNEGO
ETAPY AKCJI RATOWNICZEJ
ORGANIZACJA AKCJI RATOWNICZEJ
SEGREGACJA OFIAR KATASTROFY (TRIAGE) CHEMICZNEJ
|
Segregacja ofiar katastrofy (ang. triage) - proces pozwalający na uratowanie maksymalnej liczby chorych przy ograniczonych środkach medycznych wynikających z nadzwyczajnej sytuacji wypadku masowego. Triage jest procesem dynamicznym (stan chorego może się zmieniać w czasie), a zatem powinno się go przeprowadzać przynajmniej dwa razy w ciągu akcji ratowniczej, tj. przed i po dekontaminacji lub przed transportem chorego z miejsca wypadku i po jego przyjeździe do szpitalnej izby przyjęć.
|
PRZYKŁADOWY SCHEMAT SEGREGACJI W REJONIE SKAŻENIA
UWAGA!!!
W miejscu skażenia mogą przebywać jedynie ratownicy zabezpieczeni w odpowiedni sprzęt ochronny, których zadaniem jest zabezpieczenie kręgosłupa szyjnego i tamowanie ewentualnych krwawień u chorych zatrutych.
Podstawowe i zaawansowane zabiegi reanimacyjne wykonuje się poza miejscem skażenia!!!
|
DEKONTAMINACJA
|
Dekontaminacja - proces polegający na usunięciu lub/i zneutralizowaniu substancji toksycznej, która podczas katastrofy chemicznej skaziła ludzi i sprzęt. Stosuje się dekontaminację fizyczną i chemiczną.
|
|
DEKONTAMINACJA FIZYCZNA
|
DEKONTAMINACJA CHEMICZNA
|
· woda - (usuwa substancję toksyczną, hydrolizuje, rozpuszcza)
· adsorbcja - stosowana zawsze po zmyciu skóry chorego wodą lub wodą z mydłem. Polega na posypaniu skóry chorego materiałem adsorbującym np. mąką, talkiem, itp.
· mechaniczna - delikatne starcie adsorbenta ze skóry chorego (nie wykonuj ruchów rozmazywania, szorowania)
|
· woda (usuwa substancję toksyczną, hydrolizuje, rozpuszcza)
· wybielacze używane w warunkach domowych; zwykle 5%. Do odkażania sprzętu stosuje się nierozcieńczone 5%, do odkażania skóry 0,5% (1 część wybielacza na 10 części wody)
NIE STOSUJ TEGO SPOSOBU W PRZYPADKU USZKODZONEJ SKÓRY!!!
|
UWAGA!!!
Przy skażeniu skóry metalami zawsze należy usunąć je mechanicznie zanim zastosuje się płukanie wodą!
|
WYBRANE ODTRUTKI UŻYWANE W PRZYPADKU MASOWYCH SKAŻEŃ CHEMICZNYCH
|
SUBSTANCJA TRUJĄCA
|
ODTRUTKA
|
|
Cyjanki
|
Azotyn amylu, Azotyn sodowy, Tiosiarczan sodowy (zestaw); Hydroksokobalamina
|
|
Związki methemoglobinotwórcze
|
Błękit metylenowy
|
|
Związki fosforoorganiczne / karbaminiany
|
Atropina
|
|
Tlenek węgla
|
Tlen / Komora hyperbaryczna
|
|
Fluor / kwas fluorowodorowy
|
Jony wapnia
|
|
Metale ciężkie
|
Dimerkaptopropanol, Dimerkaptopropanosulfon, Wersenian disodowo-wapniowy, Penicylamina
|
Antidota cyjankowe ze względu na mechanizm działania można podzielić na:
1. związki tworzące kompleksy: Hydroksokobalamina, EDTA
2. związki wywołujące methemoglobinemię: Azotyn amylu, Azotyn sodowy, 4-DMAP
3. związki tworzące tiocyjaniany: Tiosiarczan sodowy
UWAGA!!!
STANDARDY POSTĘPOWANIA W OSTRYCH ZATRUCIACH MAJĄ STANOWIĆ POMOC W CODZIENNEJ PRACY LEKARZA.
NIE MOGĄ BYĆ TRAKTOWANE JAKO ZASADY JEDYNIE SŁUSZNE, KTÓRE POWINNY BYĆ BEZWZGLĘDNIE PRZESTRZEGANE.
NIKT BOWIEM NIE JEST W STANIE PRZEWIDZIEĆ WSZYSTKICH SYTUACJI Z JAKIMI STYKA SIĘ LEKARZ W PRZYPADKU ZATRUCIA LUB NA MIEJSCU SKAŻENIA CHEMICZNEGO.
Opracowanie merytoryczne:
prof. dr hab. med. Janusz Pach
Konsultant Krajowy
ds. Toksykologii Klinicznej
Kierownik Kliniki Toksykologii Collegium Medicum
Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie
|
Dr med. Jacek Sein Anand
I Klinika Chorób Wewnętrznych
i Ostrych Zatruć
Akademii Medycznej w Gdańsku
|
|
|
|
|
